Ο πόλεμος αλλάζει τον παραδοσιακό ρόλο της γυναίκας στη Συρία

Μια από τις συνέπειες του πολυετούς εμφυλίου στη Συρία είναι κι ο κατακερματισμός του κοινωνικού ιστού της χώρας. Οι έμφυλοι ρόλοι επηρεάστηκαν έντονα λόγω της ανισορροπίας, που προκλήθηκε. Ως εκ τούτου οι νέες ισορροπίες, που διαμορφώνονται σήμερα, καθώς η Συρία επανέρχεται αργά στην -όποια- κανονικότητα, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για ένα αρκετά διαφορετικό αύριο.

Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, το αποτέλεσμα των κυβερνητικών τακτικών είχε ως αποτέλεσμα μια δημογραφική κρίση. Εκτιμάται πως κατά τη διάρκεια του πολέμου σκοτώθηκαν 500,000 άνθρωποι εκ των οποίων το 80% ήταν άντρες.

Παράλληλα, σύμφωνα με το Syrian Centre for Policy Research το προσδόκιμο ζωής για τους άνδρες μειώθηκε από τα 70 (2010) στα 48 χρόνια (2015) με τους άνδρες ηλικίας 15-24 παρουσιάζουν την εντονότερη μείωση στο προσδόκιμο ζωής.

Στο ήδη εξαιρετικά προβληματικό μίγμα προστίθενται και τα εκατομμύρια νέων ανδρών που αναζήτησαν καταφύγιο σε άλλες χώρες. Σύμφωνα με στοιχεία του Operational Data Portal, το 56,1% των 5,674,132 καταγεγραμμένων προσφύγων είναι άρρενες.

Το αποτέλεσμα είναι μια σειρά από κοινωνικές κι οικονομικές προεκτάσεις για τον κοινωνικό ιστό σε μεγάλο βαθμό έμφυλα φορτισμένες.

Το εργατικό δυναμικό της χώρας έχει μεταβληθεί αισθητά. Ειδικότερα, σήμερα για το 1/3 των νοικοκυριών της Συρίας είναι οι γυναίκες εκείνες που κερδίζουν τα προς το ζην και φέρουν την ευθύνη για τη συντήρηση της οικογενειακής εστίας. Πριν το 2011 μόλις το ένα 1/5 των γυναικών εργαζόταν εκτός σπιτιού.

Μπορεί ο εμφύλιος να προκάλεσε αύξηση της ανεργίας για το σύνολο του πληθυσμού, άνοιξε όμως και στις γυναίκες πεδία εργασίας από τα οποία έμεναν παραδοσιακά αποκλεισμένες.

Αξίζει να σημειωθεί πως η γυναικεία επιχειρηματικότητα αυξήθηκε από το 4% (2009) στο 22% (2017). Ενώ σε ορισμένες περιοχές το αγροτικό δυναμικό αποτελείται ως 90% από γυναίκες.

Βέβαια, οι νέες ευκαιρίες δε συνοδεύονται απαραίτητα από εργασιακή ισότητα. Οι γυναίκες αμείβονται λιγότερο από τους άνδρες. Για παράδειγμα, στην επαρχία Deraa οι μητριαρχικές οικογενειακές εστίες έχουν μηνιαίο εισόδημα 15-32% μικρότερο από ότι οι πατριαρχικές.

Η ενδυνάμωση των γυναικών στη Συρία γίνεται ακόμα πιο περίπλοκη.Κορίτσια στην εφηβεία διακόπτουν τις σπουδές τους προκειμένου να εργαστούν και να αναλάβουν οικονομικές ευθύνες. Αν όμως οι γυναίκες είναι λιγότερο μορφωμένες από τους άνδρες, τότε εγκλωβίζονται σε χαμηλόβαθμες θέσεις, αναιρώντας την ενδυνάμωση τους.

Συνολικά, το 88,4% των γυναικών θεωρεί πως ο αγώνας για ίσα δικαιώματα είναι νομιμοποιημένος, ενώ το 96% θεωρεί πως η θέση της γυναίκας είναι και στην ιδιωτική αλλά και στη δημόσια σφαίρα.

Ωστόσο, με τη σταδιακή επιστροφή των Συρίων και την επιστροφή της χώρας στην κανονικότητα ελλοχεύει ο κίνδυνος για μια επιστροφή σε ένα status quo ante σε ό,τι αφορά στη θέση της γυναίκας.

Η Συρία ήταν και παραμένει σε μεγάλο βαθμό μια συντηρητική χώρα. Παρά την συνταγματικά κατοχυρωμένη ισότητα μεταξύ των φύλων, οι κοινωνικές και θρησκευτικές νόρμες δημιούργησαν αδιαπέραστους φραγμούς. Σύμφωνα με έρευνα του Bareeq Education and Development (2017), το 81% των γυναικών θεωρεί πως οι κοινωνικές νόρμες πραγματικά εμποδίζουν την επιτυχία τους. Σήμερα οι φραγμοί αυτοί, όπως και το κοινωνικό στίγμα μιας γυναίκας που επιλέγει να εισέλθει στη δημόσια σφαίρα, δεν έχουν εξαλειφθεί.

Ουσιαστικά, η λειψανδρία άνοιξε την αγορά εργασίας στις γυναίκες. Συνεπώς, είναι ασφαλές κανείς να εικάσει πως καθώς αυξάνεται η επιρροή των γυναικών στη δημόσια σφαίρα, αυξάνεται κι η δυνητική τους επιρροή στη διαμόρφωση του μέλλοντος της Συρίας.

«Πιστεύω πως δεν υπάρχει επιστροφή σε ό,τι ίσχυε πριν. Χρειάζεται όμως να δουλέψουμε για να το κάνουμε πραγματικότητα για όλους» δήλωσε η Milia Eidmouni, συν-ιδρυτής του Syrian Network of Female Journalists.

 

Μάριος Ανέστης Καϊτάζης

 

Παραπομπές:

Hilton, D. (2017) “The Shifting Role of Women in Syria’s Economy”, News Deeply, 22 Δεκεμβρίου. Διαθέσιμο στο: https://www.newsdeeply.com/syria/articles/2017/12/22/the-shifting-role-of-women-in-syrias-economy (Ανακτήθηκε στις 26/1/2019)

Middle East Monitor (2019) “Post civil war Syria challenged by profound gender imbalance” Middle East Monitor, 25 Ιανουαρίου. Διαθέσιμο στο: https://www.middleeastmonitor.com/20190125-post-civil-war-syria-challenged-by-profound-gender-imbalance/ (Ανακτήθηκε στις 26/1/2019)

UNHCR (2019) Operational Portal. Διαθέσιμο στο https://data2.unhcr.org/en/situations/syria (Ανακτήθηκε στις 26/1/2019)

Αρχική δημοσίευση φωτογραφίας σε: https://www.newsdeeply.com/syria/articles/2017/12/22/the-shifting-role-of-women-in-syrias-economy (Russell Watkins/DFID)

*Δήλωση αποποίησης πνευματικών δικαιωμάτων της φωτογραφίας βάσει του άρθρου 25 «χρήση για λόγους ενημέρωσης» του Ν. 2121/1993 περί πνευματικής ιδιοκτησίας, συγγενικών δικαιωμάτων και πολιτιστικών θεμάτων

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s