Η εύθραυστη Σαουδική Αραβία

Του Bruce Riedel

Η αξιοθρήνητη εξήγηση της Σαουδικής Αραβίας για την -ενορχηστρωμένη από το κράτος-δολοφονία του Jamal Khashoggi αντικατοπτρίζει την εύθραυστη θέση, στην οποία βρίσκεται ο Διάδοχος Mohammed bin Salman. Η απόπειρα συγκάλυψης επιρρίπτει την ευθύνη για τη βίαιη εκτέλεση του Khashoggi στη σαουδαραβική υπηρεσία πληροφοριών, τη Γενική Διεύθυνση Πληροφοριών. Ο παλαιότερος σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή είναι πλέον κλιμακούμενα επικίνδυνη για την εσωτερική αλλά και την περιφερειακή σταθερότητα.

Μετά από 17 ημέρες αναβολών, οι Σαουδάραβες ανακοίνωσαν πως ο Khashoggi είναι νεκρός και πως 18 Σαουδάραβες αξιωματούχοι βρίσκονται υπό κράτηση, συμπεριλαμβανομένων 15 που πέταξαν στην Κωνσταντινούπολη και πίσω στις 2 Οκτωβρίου, την ημέρα που δολοφονήθηκε ο Khashoggi. Ακόμα 5 έχουν εκπέσει των αξιωμάτων τους, συμπεριλαμβανομένου του Στρατηγού Ahmed al-Asiri, ο οποίος κατηγορείται ως ο ιθύνων νους της επιχείρησης στην Κωνσταντινούπολη. Το σώμα του Khashoggi δεν έχει ανακτηθεί. Οι Τούρκοι ισχυρίζονται πως έχουν κασέτες, στις οποίες κατέγραψαν τη φρικτή δολοφονία και υπονομεύουν τους σαουδαραβικούς ισχυρισμούς για πάλη, που βγήκε εκτός ελέγχου.

Μια λεπτομερής εξέταση των Σαουδαράβων, που ταξίδεψαν στην Κωνσταντινούπολη στις 2 Οκτωβρίου αποκαλύπτει πως σχεδόν όλοι είναι αξιωματούχοι ασφαλείας. Πρόκειται για βασιλικούς φρουρούς, μέλη των Ειδικών Δυνάμεων, της Γενικής Διεύθυνσης Πληροφοριών και της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας, κυρίως με βαθμό Συνταγματάρχη. Στην πλειοψηφία τους ήταν βασιλικοί φρουροί. Το Σύνταγμα της Βασιλικής Φρουράς λογοδοτεί απευθείας στον Διάδοχο. Είναι αδιανόητο να μην γνώριζε τι έκαναν.

Χρησιμοποιώντας τα διαβατήρια των 15, που δόθηκαν στη δημοσιότητα από τις τουρκικές αρχές, η Washington Post έκανε μια διασταύρωση με τα αρχεία διαβατηρίων των Ηνωμένων Πολιτειών. Περίπου οι μισοί από αυτούς εμφανίζονται να μπαίνουν και να βγαίνουν από τις Ηνωμένες Πολιτείες, συνοδεύοντας πάντα τον Βασιλιά ή τον Διάδοχο. Είναι ξεκάθαρη η σχέση τους με τη βασιλική Αυλή και τον Διάδοχο.

Ο Στρατηγός Ahmed al-Asiri, ο οποίος απομακρύνθηκε από το αξίωμά του ως Αναπληρωτής Επικεφαλής της Γενικής Διεύθυνσης Πληροφοριών, ήταν ο Εκπρόσωπος για τον πόλεμο της Υεμένης από την αρχή. Αυτό και μόνο τον τοποθετεί στον στενό κύκλο των συνεργατών του Διαδόχου. Οι συναντήσεις μεταξύ τους ήταν τακτικές. Στην αρχή του πολέμου ο Διάδοχος ήταν εξαιρετικά πρόθυμος να φανεί ως ο διοικητής της αποκαλούμενης επιχείρησης «Αποφασιστική Καταιγίδα». Όταν έγινε σαφές ότι μόνο αποφασιστική δεν ήταν η επιχείρηση, ο Στρατηγός Ahmed al-Asiri  έγινε το πρόσωπο του πολέμου. Ο πόλεμος έχει αφήσει πίσω του 13 εκατομμύρια υποσιτισμένους σε αυτό που τα Ηνωμένα Έθνη χαρακτηρίζουν ως το χειρότερο λιμό σε έναν αιώνα.

Ο Στρατηγός Ahmed al-Asiri δεν ήταν ιδιαίτερα ικανός στο να πουλήσει τον πόλεμο και τον αποκλεισμό. Παρείχε ελάχιστα δεδομένα και συνεχώς υπερέβαλλε για τις επιτυχίες της Σαουδικής Αραβίας. Φυσικά, αρνήθηκε κάθε ευθύνη για βομβαρδισμούς σχολείων, νοσοκομείων κι άλλων μη στρατιωτικών στόχων ή για τον αποκλεισμό, που εμποδίζει την είσοδο αναγκαίας επισιτιστικής ή φαρμακευτικής βοήθειας. Έχασε την αξιοπιστία του. Ωστόσο, προήχθη στην υπηρεσία πληροφοριών λόγω της αφοσίωσής του.

Μετατρέποντάς τον σε αποδιοπομπαίο τράγο ο Διάδοχος εκπέμπει ένα πολύ επικίνδυνο μήνυμα προς τον στενό κύκλο των συνεργατών του: δεν είστε ασφαλείς, κανείς δεν είναι ασφαλής. Αυτό θα αυξήσει τις πιθανότητες μιας κίνησης κατά του Διαδόχου, που ήδη είναι κλιμακούμενα παρορμητικός κι ασυνεπής.

Παράλληλα, ο Διάδοχος έχει αποκτήσει πολλούς εχθρούς στη Σαουδική Αραβία. Μόλις πριν από έναν χρόνο διέταξε την κράτηση 326 εξεχουσών προσωπικοτήτων, επιχειρηματιών και μέλη της βασιλικής οικογένειας, στο ξενοδοχείο Ritz-Carlton στο Riyadh. Μερικοί υπέστησαν βασανιστήρια. Οι περισσότεροι εκχώρησαν την περιουσία τους ή χρηματικά ποσά ως αντάλλαγμα για την απελευθέρωσή τους. Τουλάχιστον 56 αντιστάθηκαν στον εκβιασμό και παραμένουν υπό κράτηση. Μεταξύ όσων κρατούνται χωρίς κάποια κατηγορία είναι μερικά από τις πιο εξέχοντα μέλη της βασιλικής οικογένειας με μεγάλο αριθμό πιστών οπαδών.

Ο Βασιλιάς Salman bin Abdul-Aziz Al Saud μέσα σε τρία χρόνια απομάκρυνε δύο Πρίγκιπες από τη σειρά διαδοχής. Πολλά μέλη της βασιλικής οικογένειας ψιθυρίζουν στο αυτί του να κάνει το ίδιο και με τον Διάδοχο. Άλλωστε, είναι ο Βασιλιάς που κατέστησε εφικτή τη συσσώρευση πρωτοφανούς ισχύος στο πρόσωπο του Διαδόχου. Η απόπειρα συγκάλυψης της δολοφονίας δείχνει πως ο Βασιλιάς στέκεται ακόμη στο πλευρό του γιου του. Χωρίς την ανάμιξη του Βασιλιά ο Διάδοχος δεν μπορεί να απομακρυνθεί. Ακόμα κι αν -δικαίως- γίνει παρίας της βασιλικής οικογένειας για το υπόλοιπο της ζωή του, αλλά είναι εκείνος που θα ανέβει στον θρόνο.

Αυτό αφήνει στους αντιπάλους του μονάχα μια εναλλακτική. Ανώτεροι αξιωματούχοι έχουν παραδεχτεί πως ανησυχούν για δολοπλοκίες με σκοπό τη δια της βίας απομάκρυνση του Διαδόχου. Ο Βασιλιάς Faisal δολοφονήθηκε το 1975 από έναν απομακρυσμένο από τη σειρά διαδοχής Πρίγκιπα.

Ο Διάδοχος αναδιοργανώνει τη Γενική Διεύθυνση Πληροφοριών. Η αναδιοργάνωση αυτή έχει να κάνει κυρίως με το να χρησιμοποιηθεί το δίκτυο της υπηρεσίας για την εποπτεία των Σαουδαράβων αντιφρονούντων εντός κι εκτός συνόρων, παρά με την εύρεση των δολοφόνων του Khashoggi. Είναι μια ακόμα ένδειξη της βαθιάς ανησυχίας του παλατιού για συνομωσίες.

Η κυβέρνηση Trump είναι πρόθυμη να αφήσει πίσω της το συμβάν στην Κωνσταντινούπολη. Η Σαουδική Αραβία είναι σύμμαχος καίριας σημασίας για την αντιμετώπιση της ιρανικής απειλής. Το βασίλειο είναι η ηγέτιδα δύναμη της «σουνιτικής αντιπολίτευσης» στο σιιτικό Ιράν. Το σαουδαραβικό πετρέλαιο είναι καίριας σημασίας για τις αγορές, που θα δουν τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου να μειώνονται λόγω των κυρώσεων, διασφαλίζοντας τη σταθερότητα των τιμών. Η κυβέρνηση θα αντιμετωπίσει ένα σκεπτικιστικό κοινό, αφού περισσότερες αποκαλύψεις θα διαβρώσουν κι άλλο την απόπειρα συγκάλυψης της δολοφονίας.

Η υπόθεση Khashoggi θα εγείρει ερωτήματα ως προς το γιατί η Σαουδική Αραβία δεν θα πρέπει να μπει στην ετήσια λίστα χρηματοδοτών της τρομοκρατίας του State Department. Βέβαια, η κυβέρνηση Trump δε θα εντάξει το βασίλειο στη λίστα, αλλά τα ΜΜΕ θα απαιτήσουν να μάθουν γιατί όχι. Η χρήση των εθνικών υπηρεσιών ασφαλείας για τη δολοφονία ενός δημοσιογράφου είναι κατάφορη κατάχρηση.

Το συμφέρον της Σαουδικής Αραβίας επιτάσσει την αποφυγή ενός ακόμη σφάλματος σαν τον πόλεμο στην Υεμένη, τις κρατήσεις στο Ritz-Carlton και τη δολοφονία στην Κωνσταντινούπολη. Όμως, όσο ο Mohammed bin Salman παραμένει Διάδοχος, το επόμενο σφάλμα είναι απλώς θέμα χρόνου.

 

Απόδοση-Επιμέλεια Κειμένου: Μάριος-Ανέστης Καϊτάζης

 

Αρχική δημοσίευση: Riedel, B. (2018) “Saudi Arabia’s shifting narrative on Khashoggi reveals fragility”, Al-Monitor, 21 Οκτωβρίου 2018. Διαθέσιμο στο: https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2018/10/saudi-arabia-jamal-khashoggi-killing-mbs.html (Ανακτήθηκε 26 Οκτωβρίου 2018)

Αρχική δημοσίευση φωτογραφίας σε: http://themillenniumreport.com/2017/11/saudi-king-salman-abdicating-crown-prince-taking-over-to-focus-on-iran/

*Δήλωση αποποίησης πνευματικών δικαιωμάτων της φωτογραφίας βάσει του άρθρου 25 «χρήση για λόγους ενημέρωσης» του Ν. 2121/1993 περί πνευματικής ιδιοκτησίας, συγγενικών δικαιωμάτων και πολιτιστικών θεμάτων

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s