Ευρωπαίοι προειδοποιούν, Ιταλοί αγανακτούν

Οι Ευρωπαίοι προειδοποιούν, οι Ιταλοί αγανακτούν, οι ειδικοί ανησυχούν και οι αγορές είναι σε πλήρη σύγχυση. Η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία του ευρώ και το δεύτερο πιο υπερχρεωμένο μέλος είναι η κυρίαρχη ανησυχία στην ήπειρο, από τη στιγμή που η κυβέρνηση Κινήματος Πέντε Αστέρων και Λέγκας παρουσίασε το προσχέδιο για τον προϋπολογισμό της Ιταλίας για το 2019. Ωστόσο, όπως είθισται πλέον να λέγεται μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση, η γειτονική χώρα είναι «πολύ μεγάλη για να αφεθεί να καταρρεύσει».

Ο ετερόκλητος κυβερνητικός συνασπισμός της Ιταλίας που εκλέχθηκε τον περασμένο Μάρτιο παρουσίασε σχέδιο προϋπολογισμού με δημοσιονομικά ελλείμματα ασύμβατα με τους κανόνες δημοσιονομικής πειθαρχίας, και μάλιστα για τρία χρόνια. Ενεργοποίησε, έτσι, τα ανακλαστικά των Βρυξελλών. Για τις Βρυξέλλες το διακύβευμα είναι η συμμόρφωση όχι μόνον της Ρώμης αλλά και οποιασδήποτε κυβέρνησης επιχειρήσει μια ανάλογη «επανάσταση»: να αυξήσει, δηλαδή, τις δαπάνες και το δημοσιονομικό έλλειμμα και να μην υπακούσει στις πιέσεις των αγορών. Γι’ αυτό και η Κομισιόν προσπαθεί να αποκλείσει εγκαίρως οποιαδήποτε ειδική μεταχείριση της Ιταλίας, καθώς θα έθετε στην Ευρωζώνη ένα προηγούμενο ανεπιθύμητο για τις Βρυξέλλες. Είναι ενδεικτικές οι δηλώσεις του προέδρου της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, που προειδοποίησε ότι «πρέπει να εμποδίσουμε την Ιταλία να επιτύχει μια ειδική μεταχείριση στο θέμα αυτό, καθώς, αν την ελάμβαναν όλοι, θα σήμαινε το τέλος του ευρώ».

Την ίδια στιγμή δεν είναι εύκολο να υποχωρήσει η Ρώμη, γιατί ο Ντι Μάιο και ο Σαλβίνι είναι δέσμιοι των προεκλογικών τους υποσχέσεων για κοινωνική πολιτική, ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα και μείωση φόρων. Μια σειρά από στόχους που είναι δύσκολο έως αδύνατον να επιτευχθούν με τους χρόνια αναιμικούς ρυθμούς ανάπτυξης της Ιταλίας και στο πλαίσιο της αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας που επιβάλλει η Ευρωζώνη.

Σε μία οικονομία, που υποφέρει διαχρονικά από ασθενική ανάπτυξη, τα τρία από τα τέσσερα βασικά μέτρα του προϋπολογισμού (με εξαίρεση αυτό για το συνταξιοδοτικό) θα μπορούσαν θεωρητικά να δώσουν ώθηση στην πραγματική οικονομία. Το πρόβλημα δεν είναι τόσο αυτά, που υπόσχεται, αλλά αυτά που δεν θέλει να κάνει η Ρώμη. Επιλέγει την εύκολη λύση της διόγκωσης του ελλείμματος, για να χρηματοδοτήσει τις δεσμεύσεις της, διατεινόμενη ότι το κέρδος σε επίπεδο ανάπτυξης θα είναι τέτοιο, ώστε από το 2020 το έλλειμμα και το χρέος, που υπερβαίνει το 130% του ΑΕΠ, θα αρχίσουν να υποχωρούν ως ποσοστό του εγχώριου προϊόντος.

Οι οικονομολόγοι, Ιταλοί και ξένοι, διαφωνούν. Για να συμβεί αυτό δεν αρκούν οι φορο-ελαφρύνσεις (τίθενται μεν σαν μέτρο, δεν αναφέρεται δε το ποσοστό της μείωσης αυτής). Απαιτούνται μέτρα, που θα αντιμετωπίσουν το σοβαρότερο, διαχρονικά (ακόμη και πριν από την ένταξή της στη νομισματική ένωση) πρόβλημα της ιταλικής οικονομίας: την εξαιρετικά χαμηλή παραγωγικότητα.

Η Ιταλία με τους στόχους του ελλείμματος, δεν παραβαίνει τον κανόνα του 3%, που προβλέπεται στο Σύμφωνο Σταθερότητας. Υπάρχει όμως και το Δημοσιονομικό Σύμφωνο του 2012, με το οποίο όλα τα κράτη μέλη δεσμεύθηκαν να στοχεύσουν προς σταδιακό ισοσκελισμό του προϋπολογισμού τους. Για όσα εμφανίζουν υψηλά ποσοστά χρέους, οι απαιτήσεις είναι υψηλότερες. Για αυτό και η προηγούμενη κυβέρνηση στόχευε σε έλλειμμα 0,8% του ΑΕΠ για το 2019. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ζητήσει πιθανότατα τροποποιήσεις και τότε το Κίνημα Πέντε Αστέρων και Λέγκα θα πρέπει να επιλέξουν εάν τους ενδιαφέρει πράγματι η υγεία της οικονομίας και η ευημερία των πολιτών ή απλώς το να δείξουν ότι θα κάνουν «επανάσταση».

Οι  Βρυξέλλες θα πρέπει και εκείνες με τη σειρά τους να επιλέξουν εάν θα επιμείνουν σε αυστηρή, χωρίς ευελιξία, τήρηση των κανόνων ή θα αναγνωρίσουν λάθη και αποτυχίες του παρελθόντος και θα επιδιώξουν τον συμβιβασμό.

Κάποιοι δεν είναι καθόλου αισιόδοξοι. Μεταξύ αυτών και αναλυτές του BBC, που πρόσφατα έκαναν λόγο για δύο σενάρια. Το ένα θέλει την Ιταλία να χρεοκοπεί και την Ευρωζώνη να λυγίζει υπό το βάρος της πτώχευσης ενός ιστορικού μέλους. Το άλλο θέλει την Ιταλία να βγαίνει από το ευρώ και την νομισματική ένωση να οδηγείται σε αποσύνθεση. Κανείς δεν θέλει πραγματικά να συμβεί αυτό, ούτε καν εκείνοι που δηλώνουν Ευρωσκεπτικιστές με την πολυτέλεια της στήριξης της ΕΚΤ.

 

Δήμητρα Καλύβα

 

Παραπομπές:

Σπάθη, Ρ. (2018) «Σκληρή κόντρα Ε.Ε. – Ιταλίας για το ύψος του ελλείμματος», Καθημερινή, 7 Οκτωβρίου. Διαθέσιμο στο: http://www.kathimerini.gr/988613/article/oikonomia/die8nhs-oikonomia/sklhrh-kontra–ee—italias-gia-to-yyos-toy-elleimmatos (Ανακτήθηκε 8 Οκτωβρίου 2018)

Καθημερινή (2018) «Ισχυρές πιέσεις των αγορών στην Ιταλία – Στο υψηλότερο επίπεδο από το 2014 το κόστος δανεισμού», Καθημερινή, 8 Οκτωβρίου. Διαθέσιμο στο: http://www.kathimerini.gr/988693/article/oikonomia/die8nhs-oikonomia/isxyres-pieseis-twn-agorwn-sthn-italia—sto-yyhlotero-epipedo-apo-to-2014-to-kostos-daneismoy (Ανακτήθηκε 8 Οκτωβρίου 2018)

Καθημερινή (2018) «Επίθεση Σαλβίνι κατά Ε.Ε – αγορών μετά τη συνάντησή του με τη Λεπέν», Καθημερινή, 8 Οκτωβρίου. Διαθέσιμο στο:  http://www.kathimerini.gr/988704/article/epikairothta/kosmos/epi8esh-salvini-kata-ee—agorwn-meta-th-synanthsh-toy-me-th-lepen (Ανακτήθηκε 8 Οκτωβρίου 2018)

 

Αρχική δημοσίευση φωτογραφίας σε: https://www.newmoney.gr/diethni/367791-nea-epithesi-konte-se-ee-ektokseiontai-ta-omologa

*Δήλωση αποποίησης πνευματικών δικαιωμάτων της φωτογραφίας βάσει του άρθρου 25 «χρήση για λόγους ενημέρωσης» του Ν. 2121/1993 περί πνευματικής ιδιοκτησίας, συγγενικών δικαιωμάτων και πολιτιστικών θεμάτων

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s