Στο χείλος της εξαφάνισης οι ελέφαντες στη Μοζαμβίκη

Είδος υπό εξαφάνιση θεωρείται τα τελευταία χρόνια ο ελέφαντας, το μεγαλύτερο καταγεγραμμένο θηλαστικό της ξηράς,. Δύο από τα τρία εναπομείναντα είδη ελεφάντων κατοικούν σήμερα στην Αφρική, ενώ το τρίτο είδος βρίσκεται στην Ασία. Εντούτοις, και παρά τις συντονισμένες διεθνείς προσπάθειες για την αποφυγή της εξάλειψης του συμπαθούς παχύδερμου, οι αφρικανικοί ελέφαντες φαίνεται να βρίσκονται σε ιδιαίτερα δυσμενή θέση. Φυσικά, υπεύθυνη για την παρούσα κατάσταση του είδους είναι η ανθρώπινη δραστηριότητα.

Επεξηγηματικά, το εμπόριο ελεφαντόδοντου έχει γίνει αιτία σημαντικής μείωσης του πληθυσμού των ελεφάντων σε ολόκληρη την Αφρική, ενώ σύμφωνα με το The Great Elephant Census –έρευνα που πραγματοποιήθηκε από υποστηρικτές της προστασίας άγριας πανίδας- 30.000 ελέφαντες θανατώνονται παράνομα ετησίως στο σύνολο της ηπείρου από το 2010.

Και ενώ το πρόβλημα αφορά προφανώς διάφορες αφρικανικές χώρες, οι οποίες φιλοξενούν αξιοσημείωτο πληθυσμό ελεφάντων, οι ελέφαντες της Μοζαμβίκης φαίνεται να βρίσκονται στα πρόθυρα ολοκληρωτικής εξαφάνισης. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την οργάνωση Fauna and Flora International (FFI), υπολογίζεται ότι οι λαθροθήρες σκοτώνουν κατά προσέγγιση περισσότερους από τέσσερις ελέφαντες ημερησίως σε εδάφη της Μοζαμβίκης, με αποτέλεσμα από το 2011 έως σήμερα ο πληθυσμός των ελεφάντων να έχει μειωθεί από 12.000 σε μόλις 1.500, σε ένα μόνο πάρκο της χώρας.

Επί της παρούσης, εκτιμάται ότι η έλλειψη προσωπικού και η επακόλουθη χαλαρή επιβολή της σχετικής νομοθεσίας, σε συνδυασμό με τη διαφθορά Μοζαμβικανών αξιωματούχων, έχουν καταστήσει τη χώρα εύκολο στόχο για λαθροθήρες και λαθρέμπορους.

Υπερτονίζοντας το επιχείρημα της διασυνοριακότητας των περιβαλλοντικών ζητημάτων, σημαντικό ρόλο στο ζήτημα της λαθροθηρίας στη Μοζαμβίκη φαίνεται να παίζει η γεωγραφικά μακρινή Κίνα. Ενδεικτικά, ο Peter Trevor, υπεύθυνος επιχειρήσεων της εταιρείας Wildlife Conservation Society, αναφέρει ότι υπάρχει άμεση σχέση μεταξύ της κινεζικής επέκτασης στη Μοζαμβίκη και του λαθρεμπορίου ελεφαντόδοντου στη χώρα.

Πράγματι, τα τελευταία χρόνια κινεζικές εταιρείες έχουν κατασκευάσει οδικά δίκτυα, σιδηρόδρομους, πόλεις και σχολεία σε όλη την ήπειρο. Μόνο το 2017, η Κίνα δεσμεύτηκε σε επενδύσεις ύψους 60 δις δολαρίων στην Αφρική – το τελευταίο βήμα μιας μακροχρόνιας εμπορικής συναλλαγής. Και, ενώ οι πραγματικές προθέσεις της Κίνας για τους αφρικανικούς πόρους συζητείται γενικά έντονα, η εκτίμηση των οικολόγων είναι ομόφωνη – η κινεζική επιρροή στην ήπειρο αποτελεί σημαντικός παράγοντας ενίσχυσης της λαθροθηρίας άγριας πανίδας.

Στον αντίποδα, σε μια αξιέπαινη κίνησή της, η κινεζική κυβέρνηση, η οποία αποτελεί τη μεγαλύτερη αγορά ελεφαντόδοντου παγκοσμίως, απαγόρευσε, από την 1η Ιανουαρίου 2018, την αγοραπωλησία ελεφαντόδοντου. Προς απόδειξη των καλών της προθέσεων, αναφέρεται ότι η κυβέρνηση έχει ήδη κλείσει όλα τα εργοστάσια σκαλίσματος και επεξεργασίας του υλικού από τον περασμένο Μάρτιο. Εντούτοις, όπως συμβαίνει συνήθως με τα παράνομα προϊόντα, η απαγόρευση δε σηματοδοτεί την εξάλειψη του εμπορίου.

Προς υπεράσπιση των λαθροκυνηγών, οι αρχές της Μοζαμβίκης υπενθυμίζουν ότι πρόκειται κυρίως για ντόπιους χαμηλού μορφωτικού επιπέδου, με ελάχιστη πρόσβαση και ενδιαφέρων για τα διεθνή δρώμενα και με μεγάλη ανάγκη για εξασφάλιση βιοπορισμού για τους ίδιους και τις οικογένειές τους. Ως επακόλουθο, υποθέτουν ότι, ακόμα και αν η Κίνα καταφέρει να εξασφαλίσει την πλήρη απαγόρευση εισαγωγής και πώλησης ελεφαντόδοντου, το πιθανότερο είναι οι κυνηγοί να συνεχίσουν το κατακριτέο έργο τους, με την ελπίδα διάθεσης συσσωρευμένης ποσότητας εμπορεύματος σε μελλοντικό χρόνο.

Έτσι, γίνεται για άλλη μια φορά επώδυνα αντιληπτό ότι κανένα πρόβλημα δεν είναι μονοδιάστατο, και ότι η αποτελεσματικότερη λύση βρίσκεται στη σφαιρική προσέγγιση και στη διεθνή συνεργασία. Στην περίπτωση της λαθροθηρίας στη Μοζαμβίκη, η ενημέρωση και η εκπαίδευση των κατοίκων και η διασφάλιση ενός καλύτερου βιοτικού επιπέδου, ενδέχεται να φέρουν πολύ ουσιαστικότερα αποτελέσματα από την επένδυση σε ομάδες κρούσης και συστήματα ανίχνευσης της άγριας πανίδας. Ωστόσο, τα χρονικά περιθώρια στενεύουν για τους ελέφαντες και για άλλα άγρια είδη, τη στιγμή που οι μακροχρόνιες λύσεις μπορεί να αποφέρουν καρπούς όταν πλέον θα είναι αργά…

 

Πολίτη Βασιλική-Αλεξάνδρα

 

Παραπομπές:

McKenzie D., Swails B. and Valoi E. (19 Ιουνίου 2018). The last hope for the elephants, Can a Chinese law help stop the slaughter in Africa?. CNN. Διαθέσιμο σε: https://edition.cnn.com/2018/ 06/19/africa/mozambique-ivory- trade-china-africa-intl/index. html. (Ανακτήθηκε: 25/06/2018)

Sharman J. (12 Φεβρουαρίου 2018). Poachers kill nearly 11,000 Mozambique elephants in 7 years. The Independent. Διαθέσιμο σε: https://www.independent.co.uk/ news/world/africa/elephants- poachers-kill-animals-ivory- trade-africa-niassa-national- reserve-fauna-flora-a8206626. html. (Ανακτήθηκε: 25/06/2018)

AFD Staff (9 Μαΐου 2018). MOZAMBIQUE: «STRONG MEASURES TO COMBAT POACHING AND ILLEGAL IVORY TRADE». Agence Francaise de Developpment. Διαθέσιμο σε: http://www.afd.fr/en/ mozambique-strong-measures- combat-poaching-and-illegal- ivory-trade. (Ανακτήθηκε: 25/06/2018)

Fabbian L. (29 Ιουνίου 2018). Chasing poachers, and tourism, to boost Mozambique’s conservation. The Daily Star. Διαθέσιμο σε: http://www.dailystar.com.lb/ Life/Living/2018/Jun-29/ 454697-chasing-poachers-and- tourism-to-boost-mozambiques- conservation.ashx. (Ανακτήθηκε: 30/06/2018)

 

Αρχική δημοσίευση φωτογραφίας σε: https://conservationaction.co.za/recent-news/is-trophy-hunting-helping-save-african-elephants/#prettyPhoto

*Δήλωση αποποίησης πνευματικών δικαιωμάτων της φωτογραφίας βάσει του άρθρου 25 «χρήση για λόγους ενημέρωσης» του Ν. 2121/1993 περί πνευματικής ιδιοκτησίας, συγγενικών δικαιωμάτων και πολιτιστικών θεμάτων

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s