Dem deutschen Volke

Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας (Γερμανία), πάντοτε θα βρίσκεται στο επίκεντρο όλων όσων αναλύουν τα ευρωπαϊκά τεκταινόμενα, και αυτό γιατί αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες σε πληθυσμό χώρες της Ευρώπης, την πολυπληθέστερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και κινητήρια δύναμή της, και μία από τις σημαντικότερες βιομηχανικές και ανεπτυγμένες χώρες του κόσμου. Έχει το τέταρτο μεγαλύτερο ΑΕΠ σε ονομαστική αξία και το 5ο μεγαλύτερο ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης. Ως παγκόσμιος αρχηγός σε αρκετούς τεχνολογικούς και βιομηχανικούς τομείς, είναι ο τρίτος μεγαλύτερος εξαγωγέας και εισαγωγέας αγαθών.

Μεταξύ άλλων δε, είναι ιδρυτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας το 1957[1] και της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 1993. Αποτελεί μέρος της Ζώνης Σένγκεν, και είναι ιδρυτικό μέλος της Ευρωζώνης το 1999.

Η χρονιά που πέρασε, υπήρξε μια πολύ σημαντική χρονιά για την Γερμανία καθώς ο γερμανικός λαός στις 24 Σεπτεμβρίου του 2017 κλήθηκε στις κάλπες. Οι εκλογές αυτές έφεραν την χώρα για ακόμη μια φορά στο επίκεντρο.

Ωστόσο, πριν εξηγήσουμε, για ποιο λόγο οι εκλογές αυτές έστρεψαν τα βλέμματα όλων στο Βερολίνο, θα πρέπει να αναλύσουμε το πολίτευμα της και την σύνθεση των κομμάτων του Κοινοβουλίου. Το πολίτευμα της Γερμανίας είναι Ομοσπονδιακή Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία. Αρχηγός του κράτους είναι ο Ομοσπονδιακός Πρόεδρος, ο οποίος είναι ο εγγυητής του πολιτεύματος και εκπροσωπεί το γερμανικό κράτος διεθνώς.[2] Η θητεία του διαρκεί πέντε χρόνια. Αρχηγός της κυβέρνησης είναι ο Καγκελάριος, ο οποίος ασκεί εκτελεστική εξουσία.

Σε ομοσπονδιακό επίπεδο υπάρχουν δύο νομοθετικά σώματα: η Ομοσπονδιακή Βουλή (Bundestag) και το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο (Bundesrat). Τα μέλη της Ομοσπονδιακής Βουλής εκλέγονται απευθείας από τον λαό σε εθνικό επίπεδο κάθε τέσσερα χρόνια. Αρμοδιότητα της Ομοσπονδιακής Βουλής είναι και η εκλογή του Καγκελάριου. Το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο αντιπροσωπεύει τα ομόσπονδα κράτη (Länder) και τα μέλη του ορίζονται από τις κυβερνήσεις αυτών.

Στη μεταπολεμική ιστορία της Γερμανίας κυριαρχούν δύο κόμματα: το Χριστιανοδημοκρατικό (CDU) και το Σοσιαλδημοκρατικό (SPD). Τα δύο τους, συγκαταλέγονται στην κατηγορία των «βαρέων κομμάτων» και αυτό γιατί πάντοτε έχουν ως απώτερο στόχο τους την καγκελαρία. Καθώς το εκλογικό σύστημα ευνοεί τη δημιουργία συνασπισμών, άλλα μικρότερα κόμματα έχουν κατά καιρούς συμμετάσχει στην κυβέρνηση. Το Ελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα (FDP) και η Συμμαχία ’90/Οι Πράσινο (Bündnis 90/Die Grünen) ανήκουν στη δεύτερη κατηγορία που στοχεύουν στην κυβέρνηση. Το FDP αποτελεί το λεγόμενο «κόμμα ρυθμιστή» μιας και μπορεί να σχηματίζει και να λύνει συνασπισμούς, ενώ οι Πράσινοι διαχωρισμένοι σε «πραγματιστές», αυτούς δηλαδή που προτίθενται να κάνουν συμβιβασμούς προκειμένου να αναλάβουν κυβερνητική εξουσία, και εκπροσώπους των θεμελιωδών αξιών του κόμματος, που εξακολουθούν να υποστηρίζουν ριζοσπαστικότερες θέσεις, την περίοδο αυτή και την στιγμή που η προστασία του περιβάλλοντος παραμένει βασικός πυλώνας της πολιτικής τους, επιχείρησαν να υιοθετήσουν μια αριστερή ατζέντα στα πεδία της φορολογικής και κοινωνικής πολιτικής, γεγονός που τους υποχρεώνει να αναπροσδιορίσουν την ταυτότητά τους.

Τέλος, η τρίτη κατηγορία των κομμάτων της γερμανικής Βουλής που κύριο γνώρισμα της είναι η σταθερή παραμονή των κομμάτων αυτών στην αντιπολίτευση, αποτελείται από την Ριζοσπαστική Αριστερά (Die Linke) και από την Εναλλακτική για την Γερμανία (Alternative für Deutschland – AFD)[3].

Τα προαναφερθέντα κόμματα είχαν στην πολιτική τους ατζέντα πάρα πολλά θέματα να θίξουν, κατά τη διάρκεια της προεκλογικής τους καμπάνιας. Τα γεγονότα που έλαβαν χώρα τα τελευταία τέσσερα χρόνια έκαναν το έργο τους μάλιστα ακόμη πιο δύσκολο. Κάποιοι -πιο αισιόδοξοι- βλέπουν τη Γερμανία ως το τελευταίο προπύργιο που μπορεί να σώσει την Ευρωπαϊκή Ένωση από τη φθορά, ενώ άλλοι την κατηγορούν ότι επιβάλλει τους κανόνες της στην ήπειρο με όλη της τη δύναμη. Και όχι προς όφελος της Ευρώπης, αλλά μόνο προς όφελος της: τα πάντα για τον κυρίαρχο των εξαγωγών και το συνεχιζόμενο οικονομικό θαύμα.

Συνεχίζοντας στο ίδιο μήκος κύματος και για το ποιον λόγο οι εκλογές αυτές είχαν μια άλλη βαρύτητα, το κόμμα των Χριστιανοδημοκρατικών (CDU) είχε απέναντί του τον νέο Πρόεδρο του κόμματος των Σοσιαλοδημοκρατικών (SPD) Μάρτιν Σουλτς, πρώην Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, γεγονός που έκανε το έργο της Άνγκελα Μέρκελ κάπως πιο δύσκολο για τη διασφάλιση της τέταρτης θητείας[4] της στην καγκελαρία.

Και τελικά;

Αυτές οι εκλογές σίγουρα θα μείνουν «αξέχαστες» στον γερμανικό λαό και όχι μόνο. Η 25η Σεπτεμβρίου ξημέρωσε και τα αποτελέσματα; Σίγουρα όχι τα αναμενόμενα. Ιστορικά χαμηλές επιδόσεις τόσο για τους Χριστιανοδημοκράτες και τους Χριστιανοκοινωνιστές (CDU/CSU)[5], όσο και για τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD), αλλά και θριαμβευτική είσοδο του ξενοφοβικού κόμματος Εναλλακτική για την Γερμανία (AfD) στο Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο. «Πύρρειος» νίκη της Μέρκελ και ιστορική ήττα για τον Σούλτς και τους Σοσιαλοδημοκράτες με το ποσοστό του να φτάνει μόλις το 20,5% των ψήφων. Το κόμμα δεν έχει καταγράψει τόσο χαμηλό ποσοστό ποτέ στην ιστορία του μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το χειρότερο ποσοστό του μέχρι τώρα ήταν το 2009 με 23%. Στις προηγούμενες εκλογές το 2013 είχε συγκεντρώσει το 25,7%.

Η ήττα αυτή είναι η τέταρτη που έχουν υποστεί οι Σοσιαλοδημοκράτες από τη Μέρκελ από το 2005 και μετά. Είτε συμμετέχει στον κυβερνητικό συνασπισμό είτε όχι το SPD χάνει στις εκλογές από το CDU/CSU.

Η ήττα θεωρήθηκε και προσωπική αποτυχία για τον Μάρτιν Σουλτς, ο οποίος στις αρχές του έτους ανέλαβε την προεδρία του κόμματος σε μια προσπάθεια να σώσει την κατάσταση. Αλλά και μια προγραμματική αποτυχία, έπειτα από μια προεκλογική εκστρατεία που βασίστηκε στην κοινωνική δικαιοσύνη, και η οποία -όπως αποδείχθηκε στην πράξη- δεν κατάφερε να πείσει μια οικονομικά ισχυρή Γερμανία.

Από τον Σεπτέμβριο του 2017 χρειάστηκε να φτάσουμε στον Φεβρουάριο του 2018, ώστε το Βερολίνο να μπει σε τροχιά υποδοχής νέας κυβέρνησης. Στις 8 Φεβρουαρίου και μετά από 13 μέρες διαβουλεύσεων και έναν τελικό 24ωρο διαπραγματευτικό μαραθώνιο «δούναι και λαβείν», CDU/CSU και Σοσιαλοδημοκράτες (SPD) κατέληξαν σε συμφωνία για το σχηματισμό κυβέρνησης. Την προγραμματική συμφωνία και μαζί την συμμετοχή του κόμματος στον νέο «μεγάλο» συνασπισμό ενέκρινε τη Δευτέρα 26 Φεβρουαρίου  με ευρύτατη πλειοψηφία το έκτακτο συνέδριο του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CDU).
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του προέδρου του συνεδρίου ‘Αρμιν Λάσετ, υπέρ της προγραμματικής συμφωνίας ψήφισαν δια ανατάσεως της χειρός οι σύνεδροι σε ποσοστό περίπου 97%, με 27 από τους 975 συνέδρους να καταψηφίζουν την πρόταση της ηγεσίας. Η συντριπτική  αυτή πλειοψηφία συμφωνίας συνεργασίας δρομολογεί την τέταρτη -και κατά πολλούς τελευταία- θητεία της Άνγκελα Μέρκελ  ενώ ταυτόχρονα στρέφει τα βλέμματα στην ερχόμενη Κυριακή 4 Μαρτίου όπου θα ανακοινωθούν τα αποτελέσματα του κομματικού δημοψηφίσματος στο SPD για την κυβερνητική συμφωνία μεγάλου συνασπισμού. Τα μέλη του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Γερμανίας μπορούν να ψηφίσουν υπέρ ή κατά του μεγάλου συνασπισμού με τη Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU/CSU) μέχρι την Παρασκευή 2 Μαρτίου.

Επίλογος

Το γεγονός πως η Εναλλακτική για την Γερμανία, το ακροδεξιό κόμμα AfD κατάφερε για πρώτη φορά μετά την μεταπολεμική περίοδο να εισέλθει στην Μπούντεσταγκ και μάλιστα ως τρίο κόμμα, συγκεντρώνοντας 12,6%, είναι το «μελανό» κομμάτι της όλης ιστορίας. Η Γερμανία καλείται 72 χρόνια μετά, και παράλληλα με την προφυγική κρίση να «υποδεχθεί» στο Κοινοβούλιο ένα ακροδεξιό κόμμα.

Εβδομάδα μεγάλων και σημαντικών εξελίξεων προμηνύεται η ερχόμενη, η οποία και θα αποτελέσει την επίσημη αρχή για την νέα τετραετία στην γερμανική αλλά και ευρωπαϊκή πολιτική, κοινωνική και οικονομική σκηνή.

 

Δήμητρα Καλύβα

 

Υποσημειώσεις:

[1] τότε γνωστή ως Δυτική Γερμανία, αφού η χώρα ήταν διασπασμένη μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Επανενώθηκε, το 1990.

[2]  Πηγή: https://www.bundesrat.de/DE/plenum/abstimmung/abstimmung-node.html

[3] Το κόμμα της γερμανικής λαϊκής δεξιάς, που ιδρύθηκε την άνοιξη του 2013, απέτυχε στις προηγούμενες εκλογές να εισέλθει στην Μπούντεσταγκ, την κάτω βουλή του κοινοβουλίου. Το κατάφερε ωστόσο 4 χρόνια μετά.

[4] Η πρώτη και μοναδική μέχρι σήμερα γυναίκα που έχει εκλεγεί στο ανώτατο πολιτικό αξίωμα της Γερμανίας. Εκλέγεται σταθερά από το 2005.

[5] Το Χριστιανοκοινωνικό Κόμμα (CSU) αποτελεί τον αδελφό (υπερσυντηρητικό) βαυαρικό βραχίονα του CDU, το οποίο κατέγραψε το χειρότερο μεταπολεμικό ποσοστό του (38,5%).

 

Παραπομπές:

·         Μπεν Νάιτ / Άρης Καλτιριμτζής (2017),  Η ταυτότητα των γερμανικών κομμάτων, Deutsche Welle (Σεπτέμβριος 2017). Διαθέσιμο στο: http://www.dw.com/el/%CE%B7-%CF%84%CE%B1%CF%85%CF%84%CF%8C%CF%84%CE%B7%CF%84%CE%B1-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8E%CE%BD-%CE%BA%CE%BF%CE%BC%CE%BC%CE%AC%CF%84%CF%89%CE%BD/a-39278092

·         Πέτρος Δίπλας (2017), Το Γερμανικό εκλογικό σύστημα με σταυρό και λίστα. Η Μπούντεσταγκ (Κάτω Βουλή). ΕΡΤ (Σεπτέμβριος 2017). Διαθέσιμο στο: http://www.ert.gr/germany-elections/germaniko-eklogiko-systima-stavro-ke-lista-bountestagk-kato-vouli/

·         Nicolas Miehlke (2013), So funktioniert das deutsche Wahlsystem, Pflichtlekture, Onlinemagazin für Studierende (Σεπτέμβριος 2013). Διαθέσιμο στο: http://www.pflichtlektuere.com/18/09/2013/so-funktioniert-das-deutsche-wahlsystem/

·         Volker Wagener (2017), Wählen in Deutschland : Wie geht das?, Deutsche Welle (Ιούνιος 2017). Διαθέσιμο στο: http://www.dw.com/de/w%C3%A4hlen-in-deutschland-wie-geht-das/a-17005539

·         Ines Pohl, Bundestagswahl 2017: Eine Abstimmung vor den Augen der Welt, Deutsche Welle (Ιούνιος 2017). Διαθέσιμο στο: http://www.dw.com/de/bundestagswahl-2017-eine-abstimmung-vor-den-augen-der-welt/a-39144929

·         Newsroom, CNN Greece (2017), Γερμανικές εκλογές 2017: Η ιστορία των κομμάτων και το μέλλον τους μετά τις εκλογές, CNN Greece (Σεπτέμβριος 2017). Διαθέσιμο στο: http://www.cnn.gr/news/kosmos/story/98633/germanikes-ekloges-2017-h-istoria-ton-kommaton-kai-to-mellon-toys-meta-tis-ekloges

·         Newsroom, CNN Greece (2017), Γερμανικές εκλογές 2017: «Πύρρειος» νίκη της Άνγκελα Μέρκελ, «εκρηκτική» ‘ανοδος της ακροδεξιάς, CNN Greece (Σεπτέμβριος 2017). Διαθέσιμο στο: http://www.cnn.gr/news/kosmos/story/98917/germanikes-ekloges-2017-pyrreios-niki-tis-angkela-merkel-ekriktiki-anodos-tis-akrodexias

·         Welt (2018), Thema Große Koalition, Welt (Ιανουάριος 2018). Διαθέσιμο στο: https://www.welt.de/themen/grosse-koalition/

·         Lisa Caspari (2018), Klappt das? Zeit (Ιανουάριος 2018), Διαθέσιμο στο: http://www.zeit.de/politik/deutschland/2018-01/regierungsbildung-spd-union-sondierungsgespraeche

·         Καλύβα Δήμητρα (2018), Η Γερμανία ελπίζει σε κυβέρνηση συνασπισμού, Analyze That (Ιανουάριος 2018). Διαθέσιμο στο: https://analyzethatonline.wordpress.com/2018/01/11/%CE%B7-%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CE%B1-%CE%B5%CE%BB%CF%80%CE%AF%CE%B6%CE%B5%CE%B9-%CF%83%CE%B5-%CE%BA%CF%85%CE%B2%CE%AD%CF%81%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%B1%CF%83/

·         Καλύβα Δήμητρα (2018), Δούναι και λαβείν, Analyze That (Ιανουάριος 2018). Διαθέσιμο στο: https://analyzethatonline.wordpress.com/2018/01/19/%CE%B4%CE%BF%CF%8D%CE%BD%CE%B1%CE%B9-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%BB%CE%B1%CE%B2%CE%B5%CE%AF%CE%BD/

 

Αρχική δημοσίευση φωτογραφίας σε: https://www.dw.com/el/%CE%B7-%CF%84%CE%B1%CF%85%CF%84%CF%8C%CF%84%CE%B7%CF%84%CE%B1-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8E%CE%BD-%CE%BA%CE%BF%CE%BC%CE%BC%CE%AC%CF%84%CF%89%CE%BD/a-39278092

*Δήλωση αποποίησης πνευματικών δικαιωμάτων της φωτογραφίας βάσει του άρθρου 25 «χρήση για λόγους ενημέρωσης» του Ν. 2121/1993 περί πνευματικής ιδιοκτησίας, συγγενικών δικαιωμάτων και πολιτιστικών θεμάτων

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s