Διευκολύνεται η θανατική ποινή

Την Τετάρτη ο Ισραηλινός Υπουργός Άμυνας, Avigdor Lieberman, έφερε προς ψήφιση στην ολομέλεια της Knesset ένα νομοσχέδιο, του οποίου την ψήφιση έχει αναγάγει σε προσωπική του σταυροφορία. Το νομοσχέδιο αυτό θα προσθέσει μια ρήτρα στον ισραηλινό ποινικό κώδικα και θα επιτρέπει την επιβολή της θανατικής ποινής σε όσους κρίνονται ένοχοι για το έγκλημα της «τρομοκρατικής δραστηριότητας». Ως τέτοια ορίζεται «μια ηθελημένη απόπειρα δολοφονίας πολιτών με σκοπό την προώθηση πολιτικών, εθνικών, θρησκευτικών ή ιδεολογικών αντικειμενικών σκοπών».

Πρακτικά, διευκολύνει την εφαρμογή της θανατική ποινής από τα δικαστήρια σε τρομοκράτες, που έχουν βρεθεί ένοχοι για το έγκλημα του φόνου. Συγκεκριμένα, αντικαθιστά την απαιτούμενη ομοφωνία των -τριών- δικαστών, που ισχύει σήμερα, με απλή πλειοψηφία κι απορρίπτει το δικαίωμα έφεσης.

Μέχρι σήμερα δικαίωμα χρήσης της ύστατης των ποινών είχαν κυρίως τα στρατιωτικά δικαστήρια. Τα πολιτικά δικαστήρια είχαν το δικαίωμα να τη χρησιμοποιήσουν σε όσους κρίνονταν ένοχοι για εγκλήματα, που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου (λχ. συνεργασία με τους Ναζί) ή για εγκλήματα που σχετίζονται με το Ολοκαύτωμα.

Σημειώνεται, ότι η προτεινόμενη νομοθετική τροποποίηση δεν αναγκάζει τον κάθε Εισαγγελέα να επιδιώξει τη θανατική ποινή σε αυτές τις περιπτώσεις. Η προτεινόμενη ποινή παραμένει στη διακριτική του ευχέρεια. Ανοίγει, όμως, το κουτί της Πανδώρας, αφού διευρύνει με τέτοιο τρόπο τη χρήση της θανατική ποινής, ενδεχομένως κι εκτός των στρατιωτικών δικαστηρίων.

Με μόλις 52 υπέρ έναντι 49 κατά πέρασε την πρώτη προκαταρκτική του ψήφιση, ενώ εκκρεμούν ακόμα τρεις ψηφοφορίες από την Knesset, πριν γίνει νόμος του κράτους.

Ο Πρωθυπουργός, Benjamin Netanyahu, εξέφρασε την πλήρη στήριξή του προς το νομοσχέδιο απευθυνόμενος προς την ολομέλεια. «Υπάρχουν εξαιρετικές περιστάσεις κατά τις οποίες κόσμος διαπράττει τρομερά εγκλήματα και δεν έχει πλέον το δικαίωμα να ζει. Αυτός είναι ο λόγος που πρέπει να τροποποιήσουμε τους νόμους μας. Πρόκειται για την εφαρμογή της δικαιοσύνης σε εξαιρετικές περιστάσεις» δήλωσε χαρακτηριστικά. Επικοινώνησε, μάλιστα, τηλεφωνικά με αρκετούς βουλευτές προκειμένου να διασφαλίσει την παρουσία τους στην ψηφοφορία και τη θετική τους ψήφο.

Ωστόσο, η οριακή πλειοψηφία -που εν τέλει απέσπασε- ήταν αποτέλεσμα των αντιρρήσεων, που προέβαλλε η υπηρεσία ασφάλειας του Ισραήλ, Shin Bet. Η υπηρεσία σε αναφορά του Διοικητή της, Nadav Argaman, προς το Υπουργικό Συμβούλιο Ασφαλείας υπογράμμισε τον κίνδυνο κατακόρυφης ανόδου των απαγωγών Ισραηλινών πολιτών ανά την υφήλιο, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν σε διαπραγματεύσεις από τους τρομοκράτες. Οι αντιρρήσεις της Shin Bet είχαν σταθεί αρκετές στο παρελθόν για να μην υποβληθούν προς ψήφιση στην ολομέλεια παρόμοια νομοσχέδια. Την αναφορά της θα υποβάλλει και στο Υπουργικό Συμβούλιο διαβεβαίωσε ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός.

«Δεν αισθάνομαι καμία συμπάθεια ή λύπη για τους τρομοκράτες» δήλωσε η Tzipi Livni, μέλος της αξιωματικής αντιπολίτευσης. «Ολόκληρο το αμυντικό οικοδόμημα του Ισραήλ, που βρίσκεται εκεί έξω κάθε ώρα, κάθε μέρα για να πολεμάει την τρομοκρατία, αντιτίθεται στη θανατική καταδίκη. Αυτό το νομοσχέδιο είναι ξεκάθαρα λαϊκιστικό και προωθείται από έναν αγχωμένο πολιτικό που φοβάται για την καρέκλα του».

Ο Υπουργός Ενέργειας, Yuval Steinitz, αντιτίθεται επί της αρχής του νομοσχεδίου και καταδικάζει την παράκαμψη της προβλεπόμενης διαδικασίας. Το νομοσχέδιο δεν υποβλήθηκε προς ψήφιση ούτε στην Υπουργική Επιτροπή περί Νομοθεσίας, ούτε στο Υπουργικό Συμβούλιο Ασφαλείας, ούτε στο Υπουργικό Συμβούλιο. Υποβλήθηκε απευθείας στην Knesset ως προσωπική πρωτοβουλία του Υπουργού Άμυνας. Σε συνάντηση της Υπουργικής Επιτροπής περί Νομοθεσίας παρότρυνε τους άλλους Υπουργούς να απέχουν από την ψηφοφορία. Τα χέρια όλων είναι ήδη δεμένα, αφού η συμφωνία συνεργασίας Likud, κόμματος του Νetanyahu, και Yisrael Beiteinu, κόμματος του Lieberman προβλέπει ακριβώς την ψήφιση ενός τέτοιου νομοσχεδίου.

Ο Aida Touma-Suleiman, μέλος της αντιπολίτευσης δήλωσε στο Al Jazeera πως αν και το νομοσχέδιο δεν το διευκρινίζει, στρέφεται κυρίως κατά των Παλαιστινίων. «Δεν πρόκειται να εφαρμοστεί κατά των Εβραίων, που διαπράττουν τρομοκρατικές επιθέσεις εναντίον Παλαιστινίων, αυτό είναι σίγουρο. Είναι ένα φασιστικό νομοσχέδιο, που συμβάλλει σε μια φασιστική ατμόσφαιρα μέσα στην ισραηλινή κοινωνία και στρέφεται κατά των Παλαιστινίων».

Σε ερώτηση του Ahmad Tibi, επίσης μέλους της αντιπολίτευσης, προς τον Πρωθυπουργό για το αν ο νόμος θα ισχύσει και στους Εβραίους, που θα διενεργήσουν τέτοιες επιθέσεις, η απάντηση ήταν «Καταρχήν, ναι».

Η Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται πως εξάντλησε την αντίθεσή της προς το νομοσχέδιο μέσω Twitter.

«Η θανατική ποινή είναι μη συμβατή με την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Συνιστά απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση, δεν έχει κανένα αποδεδειγμένο αποτέλεσμα σε ό,τι αφορά στην αποτροπή κι επιτρέπει δικαστικά λάθη, που μπορούν να αποβούν μη αναστρέψιμα και μοιραία.»

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλωσορίζει την παγκόσμια τάση για εγκατάλειψη της θανατικής ποινής, η οποία έχει ως αποτέλεσμα τα δύο τρίτα όλων των κρατών να έχουν εγκαταλείψει την θανατική ποινή de iure ή de de facto».

Παραδόξως, η σφοδρότατη πίεση που άσκησε στην ισραηλινή κυβέρνηση δε στάθηκε αρκετή για να κάνει τη διαφορά.

Ο Lieberman έχει κάνει λόγο πολλές φορές λόγο στο παρελθόν για την «αραβική τρομοκρατία». Οι φόβοι των Παλαιστίνιων βουλευτών δεν είναι αβάσιμοι. Θυμούνται πολύ καλά μια παλαιότερη ανάρτηση στον προσωπικό του λογαριασμό στο Facebook, που κατέληγε στο «Το εβραϊκό αίμα δεν είναι φθηνό».

Το «αμυντικό οικοδόμημα» όπως το αποκάλεσε η Tzipi Livni έχει αποδείξει με πόση σφοδρότητα απαντά σε ό,τι αντιλαμβάνεται ως απειλή. Είναι μέρος της ιδιαίτερης κουλτούρας ασφαλείας, που έχει διαμορφώσει το Ισραήλ. Είναι πρόκληση να δώσεις στο δικαστικό σύστημα -όσο ανεξάρτητο κι αν είναι- τη δυνατότητα να καταφεύγει τόσο εύκολα στη θανατική καταδίκη.

Ο Lieberman και το κόμμα του εκφράζει την άκρα δεξιά της ισραηλινής κοινωνίας. Ο λόγος, που ενδίδει ο Netanyahu και το Likud, δεν είναι τα όσα συμφωνήθηκαν το 2015 προκειμένου να σχηματιστεί ο κυβερνητικός σχηματισμός. Είναι τα όσα απειλούν τον κυβερνητικό συνασπισμό με διάλυση. Ο Netanyahu αγωνίζεται κρατήσει τους κυβερνητικούς εταίρους ικανοποιημένους, υπό έλεγχο -κατά το δυνατόν- και να παραμείνει στην εξουσία. Έχει αποδείξει την ικανότητα του σε όλα τα παραπάνω κατά τη διάρκεια της μακράς του θητείας ως Πρωθυπουργός. Ωστόσο, δεν είναι πάντα τόσο εύκολο. Διανύει μια δύσκολη περίοδο κι είναι αναγκασμένος να κάνει υποχωρήσεις, προς το παρόν τουλάχιστον.

Σε κάθε περίπτωση η ψήφιση του νομοσχεδίου είναι ένα πισωγύρισμα για το Ισραήλ και την ισραηλινή κοινωνία. Ακόμα κι αν αμφότεροι, κυβέρνηση και κοινωνία, δε διαθέτουν τη νηφαλιότητα για να το αντιληφθούν.

 

Μάριος-Ανέστης Καϊτάζης

 

Παραπομπές:

Ariel, O. (2018), By narrow majority, bill to give terrorists death penalty passes preliminary Knesset vote, 3 Ιανουαρίου, Διαθέσιμο στο: http://www.jerusalemonline.com/news/politics-and-military/politics/terrorist-death-penalty-bill-passes-preliminary-knesset-vote-33473 (Ανακτήθηκε 6 Ιανουαρίου 2018)

Landau, N. (2018), EU slams “Inhuman and degrading” death penalty after Israel advances bill, 3 Ιανουαρίου. Διαθέσιμο στο: https://www.haaretz.com/israel-news/1.832887 (Ανακτήθηκε 6 Ιανουαρίου 2018)

Leibovitz, L. (2018), In preliminary vote, Knesset votes for death penalty to terrorists, 3 Ιανουαρίου. Διαθέσιμο στο: http://www.tabletmag.com/scroll/252497/in-preliminary-vote-knesset-votes-for-death-penalty-to-terrorists  (Ανακτήθηκε 6 Ιανουαρίου 2018)

Levinson, C. (2018), Shin Bet warns Israeli ministers: death penalty for terrorists will lead to kidnappings of Jews worldwide, 3 Ιανουαρίου. Διαθέσιμο στο: https://www.haaretz.com/israel-news/1.832858 (Ανακτήθηκε 6 Ιανουαρίου 2018)

Lis, J. & Landau, Ν. (2018), Knesset gives preliminary backing to death penalty for terrorists, 3 Ιανουαρίου. Διαθέσιμο στο: https://www.haaretz.com/israel-news/1.832847 (Ανακτήθηκε 6 Ιανουαρίου 2018)

Mandhai, S. (2018), Israel’s new death penalty bill “targets” Palestinians, 5 Ιανουαρίου. Διαθέσιμο στο: http://www.aljazeera.com/news/2018/01/israel-death-penalty-bill-targets-palestinians-180105080331794.html (Ανακτήθηκε 6 Ιανουαρίου 2018)

 

Αρχική δημοσίευση φωτογραφίας σε: https://www.haaretz.com/israel-news/shin-bet-opposes-death-penalty-for-terrorists-predicting-kidnappings-of-jews-1.5630369 (Photo: Olivier Fitouss)

*Δήλωση αποποίησης πνευματικών δικαιωμάτων της φωτογραφίας βάσει του άρθρου 25 «χρήση για λόγους ενημέρωσης» του Ν. 2121/1993 περί πνευματικής ιδιοκτησίας, συγγενικών δικαιωμάτων και πολιτιστικών θεμάτων

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s